dinsdag 6 december 2011

Gezond verstand op de campus

Onafhankelijk Kamerlid Laurent Louis diende een wetsvoorstel in dat studentendopen strafbaar maakt. De organisatoren zouden veroordeeld worden tot twee jaar cel en 1750 euro boete. Gezond verstand, merkt Louis op, is bij studenten ver te zoeken. Dààr had niemand wat van terug.

Moet een gebrek aan gezond verstand echt verboden worden? Vermoedelijk blijven we dan bezig. Niemand wordt verplicht om gedoopt te worden, peer pressure daar gelaten. Zo goed als alle studentenclubs staan studenten toe een volwaardig lid te worden zonder mee te doen aan het dopen.

En de schachten die dan toch meedoen, zij die zich laten initiëren, zij die de traditie willen voortzetten, wat hebben zij te vrezen? De naaktheid die Louis zo stoort is doorgaans te vinden aan de VUB, waar het gebruikt wordt om de eenheid tussen schachten te versterken. Het gebruik van dierlijke uitwerpselen en slachtafval is enkel traditie aan faculteiten diergeneeskunde, waar de studenten, zo is de logica, er toch gaan aan moeten wennen. De bijtende stoffen en dergelijke zijn vanzelfsprekend verboden bij wet en blijven een uitzondering. Na twee voorvallen in Antwerpen (één in 2000, één in 2004) hebben de Universiteit Gent, Universiteit Antwerpen en Lessius Mechelen de laatste jaren in overleg met hun overkoepelende studentenverenigingen doopcharters opgesteld die de meeste toestanden die Louis aanklaagt aan banden leggen.

Volgens een recente enquête voelt 15% van de ongedoopte studenten aan de Université de Liège zich gediscrimineerd. Het gaat hier niet alleen over zich geïsoleerd voelen, maar ook over buitengesloten worden bij het wisselen van examendata en het moeite hebben bij stageplekken vinden. Dit probleem heeft niets te maken met studentendopen. Het is het gevolg van netwerken en clubmentaliteit. Een studentenclub heeft als voordeel dat het een vereniging is die bestaat uit gelijkgezinden en studenten met meer ervaring die studenten kunnen helpen met hun opleiding en verdere carrière. Uitsluiting is uiteraard niet gewenst, maar kan onmogelijk verboden worden. Het overgrote deel van studentenclubs volgt deze praktijk overigens niet.

Het gevoel dat leeft na een studentendoop is er niet één van post-traumatische stress, maar één van verbondenheid met lotgenoten. In mijn ervaring als doopmeester en schachtentemmer is het beoogde doel van een studentendoop een groepsgevoel, en dat is niet te versmaden voor een hoop eerstejaars op zoek naar sociaal contact. Dat groepsgevoel wordt over het algemeen gecrëerd door een dosis afzien, maar het resultaat is het zeker waard. De doop blijft bovengehaald worden als sterk verhaal, de vriendschapsbanden die geschapen worden blijven jaren intact. Of u de manier waarop dat gebeurt smakeloos vindt laat ons eerlijk gezegd koud. De scouts hebben overigens de meeste totemisatierituelen afgekeken van de doop. Wordt totemisatie ook verboden?

Het idee om praesidiumleden in de cel te werpen vanwege dooprituelen die reeds jaren bestaan is absurd, al helemaal wanneer in Vlaanderen de doopcharters een perfect voorbeeld zijn van zelfregulatie. Wat wel een goed voorstel zou zijn is om de doopcharters verplicht te maken voor universiteiten. Studenten hebben misschien een gebrek aan gezond verstand, maar ze hospitaliseren niet moedwillig hun medestudenten. Een simpele redenering zoals die van Kamerlid Louis toont een minstens even groot gebrek aan redeneringsvermogen.